از استادان بزرگ شعر فارسى در عهد صفويست . خاندان او اصلا تبريزى و از اعقاب شمس الدين محمد شيرين مغربى تبريزى شاعر مشهور سدهء هشتم و آغاز سدهء نهم ( م 808 ه ) بود ، ولى ولادت و تربيت ميرزا محمد على در اصفهان بوده و به همين سبب او را در تذكره‌ها گاه تبريزى و گاه اصفهانى گفته‌اند در حالى كه شاعر انتساب خود و خاندانش را بتبريز فراموش نمىكرد « 1 » . دربارهء اين سخن‌پرداز معنىآفرين بسيار نوشته و گفته و بعضى از تذكره‌نويسان هم در بيان حالش بتفصيل پرداخته‌اند . از آن جمله است صمصام الدوله شاهنوازخان مير عبد الرزاق خوافى ( م 1171 ه ) در مآثر الامرا و در بهارستان سخن ، و مير غلامعلى آزاد بلگرامى در سرو آزاد ، و على ابراهيم خان خليل در صحف ابراهيم ، و جز آنان ؛ و بعضى از متأخران مانند شبلى نعمانى تقريبا همان گفتارها را با اندك تغيير يا با افزايشهاى منشيانه نقل كرده‌اند . بهترين شرح حال و آثار او آنست كه مرحوم اميرى فيروزكوهى شاعر نيكو سخن معاصر ما بر آغاز دو چاپ از « كليات صائب تبريزى » نگاشته است و در شمار مأخذهاى حال صائب آنها را ذكر كرده‌ام . پدرش ميرزا عبد الرحيم كه از بازرگانان تبريز بود ، در عهد شاه عباس بزرگ به اصفهان مهاجرت كرد و در محلهء عباس‌آباد سكونت گزيد و ميرزا محمد على آنجا ولادت يافت . زادسالش بدرستى دانسته نيست ولى چنان كه در « قصص الخاقانى » آمده صائب بسال 1076 به شصت سالگى رسيده بود . پس مىبايست پيرامون سال 1010 ه زاده شده باشد « 2 » . بشمارگرى برخى از همدورگان ما تاريخ ولادتش سال 1016 بود « 3 » .

--> ( 1 ) - صائب از خاك پاك تبريزست * هست سعدى گر از گل شيراز ( 2 ) - اين مطلب را از گفتار Ch . Rieu در فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى موزهء بريتانيا ، ج 2 ، ص 693 گرفته‌ام . ( 3 ) - بنگريد بفهرست كتابخانهء مجلس شوراى ملى ايران ، ج 3 ، ص 324 ؛ و بفهرست كتابخانهء مدرسهء عالى سپهسالار ، ج 2 ، ص 622 ؛ و بگنج سخن ، ج 3 ، ص 111 .